Zeus: Tytanomachia - Reedycja Zeusa wg Lotofaga

[Lotofag]

Nawet je¶li nic z powy¿szych wypocin nie wyjdzie, to i tak wspaniale je siê czyta. Nie przestawaj i pisz dalej, bo z niecierpliwo¶ci± zagl±dam codziennie by zobaczyæ czy napisa³e¶ kolejnego posta

To bardzo mi³e! Dziêkujê, bêdê!

[Lotofag]

KULT

Okres archaiczny

1. Ceremonie pogrzebowe

Efekt: Mo¿liwy do wybudowania staje siê tolos. Przy spe³nieniu okre¶lonych wymagañ mo¿liwa jest Hekatomba, dziêki której wzrasta powodzenie ekspedycji wojskowych lub badawczych, a tak¿e Misteria orfickie, dziêki którym wzrasta wska¼nik kultu.

2. Panteon olimpijski

Efekt: Mo¿liwa do wybudowania staje siê wyrocznia. Przy spe³nieniu okre¶lonych wymagañ mo¿liwe jest ustanowienie Mitu za³o¿ycielskiego lub Procesji olimpijskiej, dziêki którym wzrasta ranga miasta oraz poziom zadowolenia w mie¶cie.

3. Wierzenia lokalne

Efekt: Mo¿liwe do wybudowania staje siê nimfeum. Przy spe³nieniu okre¶lonych wymagañ mo¿liwa jest organizacja Misteriów eleuzyjskich lub Wielkich Dionizji, dziêki którym wzrasta jako¶æ plonów w danym roku.

Okres klasyczny

1. Amfiktionia

Efekt: Umo¿liwia nawi±zanie wspó³pracy religijnej z innymi miastami, dziêki której wska¼nik kultu przek³ada siê na jako¶æ wspó³pracy handlowej i militarnej miêdzy polis. Obecno¶æ genialnych dowódców zwiêksza wska¼nik kultu.

2. Architektura sakralna

Efekt: Koszta wzniesienia ¶wi±tyni i monumentów malej± o 10 procent, a zak³ady rzemie¶lnicze wysy³aj± dwóch budowniczych zamiast jednego. Obecno¶æ genialnych artystów zwiêksza wska¼nik kultu.

3. Bóstwo opiekuñcze

Efekt: Bóstwo, któremu jako pierwszemu wzniesiono ¶wi±tyniê w danym mie¶cie, kr±¿y po nim bez przerwy i nie wymaga ofiar ani kosztów utrzymania ¶wi±tyni, za to chêtniej spe³nia pro¶by. Obecno¶æ genialnych poetów zwiêksza wska¼nik kultu.

[Lotofag]

Okres hellenistyczny

1. Sceptycyzm

Efekt: Bóstwa nie s± ju¿ w stanie zaszkodziæ mieszkañcom - jedynie budynkom.

2. Synkretyzm religijny

Efekt: Ka¿da ekspedycja zwiêksza wska¼nik kultu w mie¶cie, ponadto ka¿da z nich zostaje pob³ogos³awiona przez bóstwa.

3. Gnoza

Efekt: W domach arystokracji nigdy nie brakuje ¶wiêtych tekstów. Zwiêksza te¿ szansê pojawienia siê genialnego tekstu, a wyrocznie udzielaj± porad za darmo.

[Lotofag]

ODKRYCIA I WYNALAZKI

Oto ostateczna formu³a odkryæ i wynalazków. W sumie mo¿liwe jest odkrycie a¿ 162 ró¿nych technologii, które mog± usprawniæ zarz±dzanie Twoim miastem. Zamiast drzewek technologii oczom gracza ukazuj± siê dwie postaci podtrzymuj±ce tarcze - Atena, która jest patronk± odkryæ - oraz Hefajstos, który przytrzymuje tarczê wynalazków.

W obrêbie ka¿dej tarczy mo¿na wyró¿niæ trzy krêgi, które odpowiadaj± kolejnym epokom (archaiczna, klasyczna, hellenistyczna). W ramach tych krêgów istnieje po dziewiêæ ró¿nych specjalizacji - jak choæby Filozofia - a ka¿da z tych specjalizacji oferuje w sumie dziewiêæ ró¿nych technologii, po trzy na epokê.

Postaram siê to rozrysowaæ w jakim¶ programie: moim celem jest to, by - niczym na tarczy Heraklesa - powsta³o 27 osobnych pól, a w ka¿dym z nich odrêbna historia; odblokowywanie technologii z danej specjalizacji i danej epoki graficznie odblokowuje kolejne "puzzle".

Odkrycia

AGATHOS

1. Philosophia
archaiczne: Filozofia przyrody, Szko³a pitagorejska, Sofistyka
klasyczne: Metody Sokratesa, Dialogi Platona, Nauki Arystotelesa
hellenistyczne: Cynizm, Stoicyzm, Epikureizm

2. Threskeia
archaiczne: Ceremonie pogrzebowe, Panteon olimpijski, Wierzenia lokalne
klasyczne: Amfiktionia, Architektura sakralna, Bóstwo opiekuñcze
hellenistyczne: Gnoza, Synkretyzm religijny, Sceptycyzm

3. Museion
archaiczne: Kalliope, Euterpe, Terpsychora
klasyczne: Polihymnia, Talia, Melpomene
hellenistyczne: Urania, Klio, Erato

KALOS

4. Esthetika
archaiczne: Geometria, Polichromia, Zieleñ miejska
klasyczne: Patronat, Trzy porz±dki, Mimesis
hellenistyczne: Spu¶cizna antyku, Boska proporcja, Monumentalizm

5. Hygieia

6. Oikos

DIKAIOS

7. Polis

8. Eris

9. Eirene

[Lotofag]

KALOS

4. Esthetika
archaiczne: Geometria, Polichromia, Zieleñ miejska
klasyczne: Patronat, Trzy porz±dki, Mimesis
hellenistyczne: Spu¶cizna antyku, Boska proporcja, Monumentalizm

5. Hygieia
archaiczne: Teoria humorów, Gimnastyka, Pharmakeia
klasyczne: Przysiêga Hipokratesa, Medycyna polowa, Kanalizacja
hellenistyczne: Anatomia, Hydraulika, Balsamy i kosmetyki

[Lotofag]

6. Oikos
archaiczne: Megaron, Pochówek, Zasada go¶cinno¶ci
klasyczne: Hazard, Agoge, S³u¿ba domowa
hellenistyczne: Przepych hellenizmu, Liturgia, Akulturacja

[Lotofag]

Odbudowa Olimpu

Cze¶æ,

Po kilku latach (!) postanowi³em dokoñczyæ to, co kiedy¶ zacz±³em. Sprawia³o mi to sporo rado¶ci i pozwala³o na swobodne poszukiwania i powroty do mitów (wszystko, byle nie Parandowski). Przyznam, ¿e przypomnia³ mi o tym remake Faraona, zapowiedziana ods³ona AoM oraz rozczarowanie nudnym jak flaki z olejem Nebuchadnezzarem.

W pewnym momencie utkn±³em na opisie technologii, kolejnych sanktuariów i ambitnych, ale niespójnych elementów kolekcjonerskich. G³owi³em siê, co, - poza wiêcej i g³êbiej - mia³oby wyró¿niaæ remake Zeusa, gdyby taki mia³ powstaæ, ale z szacunkiem do orygina³u sprzed ponad 20 lat. Jak monitorowaæ postêpy w grze, zamiast za ka¿dym razem zaczynaæ ¿mudn± odbudowê z tym samym drzewkiem technologii? Co poza skal± sprawia³oby, ¿eby chcia³o siê jeszcze raz przechodziæ ca³o¶æ lub mia³o poczucie wiêkszego celu?

Przypadkiem znalaz³em mechanizm, który przypad³ mi do gustu w... Against The Storm, niewielkim, ale cudownym indyku. Ten mechanizm to Gorej±ce Miasto, które spaja ze sob± wszystkie misje, a którego odpowiednikiem w Zeusie: Tytanomachii by³by Nowy Olimp.

To co? Game is on:

Odbudowa Olimpu

Olimp upad³. Z³ote wrota ugiê³y siê pod ofensyw± rozw¶cieczonych Tytanów. Posoka i ichor rozla³y siê po marmurach ¶wi±tyñ i mozaikach, a w¶ciek³y wiatr zagasi³ ogieñ w ofiarnych o³tarzach i rozwia³ popio³y na cztery strony ¶wiata. Zwyciêstwo nad rodem Gai sporo kosztowa³o Olimpijczyków, którzy w ramach kruchego rozejmu wygnali niedobitki dumnego rodu Tytanów i Tytanid na odleg³y archipelag. Po latach bitew, które wstrz±sa³y ziemi± i niebosk³onem, zapad³a cisza. Na jak d³ugo?

Nêkany wizjami i wyrzutami sumienia, po tygodniach wêdrówki docierasz do podnó¿y niedosiê¿nego Olimpu. G³os cichszy ni¿ szept prowadzi³ Ciê przez cuchn±ce bagna Lerny, wynaturzone lasy Tracji i pustkowia rozpo¶cieraj±ce siê wokó³ spustoszonej siedziby bogów. Po dawnej chwale nie ma ¶ladu, zamiast orszaku wita Ciê martwa cisza strzaskanych pos±gów. Wielodniowa tu³aczka i g³ód ¶cinaj± Ciê pod spopielonym dêbem i zapadasz w niespokojny sen. G³osy przybieraj± na sile, oskar¿aj± i domagaj± sprawiedliwo¶ci, zwodz± i przyrzekaj± odkupienie. Pod jednym warunkiem.

Po kilku dniach maligny odzyskujesz przytomno¶æ. G³osy na chwilê ucich³y, a Ty zabierasz siê do pracy. Jako zak³adnik wyb³aganej niegdy¶ nie¶miertelno¶ci spêdzisz wieczno¶æ - na odbudowie Olimpu...

[Lotofag]

Mechanika gry
Twoim zadaniem jest odbudowa Olimpu po Tytanomachii i poprowadzenie Hellady i Atlantydy przez kolejne wieki ku przymierzu lub wojnie. Na przestrzeni kilku epok wielokrotnie odegrasz rolê nie¶miertelnego doradcy w³adców i herosów, w miarê up³ywu czasu przybli¿aj±c siê lub oddalaj±c od poznania przyczyn Twojej kary.

1. Nowy Olimp. Twoj± domy¶ln± lokalizacj±, niezale¿nie od etapu gry, s± stoki, zbocza i ³±ki u podnó¿a ¶wiêtej góry Olimp. Dziêki materia³om zdobywanym podczas kampanii, ekspedycjom i misjom bonusowym, mo¿esz wznosiæ kolejne budowle na jego trzech poziomach [przyporz±dkowanym trzem etapom gry]: zboczach, stokach oraz szczycie. Ka¿da ze wzniesionych budowli wp³ywa w jaki¶ sposób na rozgrywkê, odblokowuj±c nowe budynki, usprawniaj±c technologie lub umo¿liwiaj±c kolekcjonowanie znajdziek na przestrzeni ca³ej gry.

Jak to dzia³a? Dziêki wygranej w pierwszych misjach uzyskujemy plany Olimpu lub technologiê Tytanów, dziêki którym mo¿liwe jest wzniesienie pierwszej budowli na zboczach Olimpu. Dla przyk³adu, mo¿e to byæ Olimpijski O³tarz, który w toku gry bêdzie mo¿na rozbudowywaæ - i dodawaæ kolejne elementy. Ka¿da taka rozbudowa wp³ynie np. na wska¼nik Kultu, dostêp do usprawnionych technologii zwi±zanym z t± ga³êzi± Odkryæ oraz odblokowaniem opcjonalnych budynków ju¿ w trakcie gry. Jednocze¶nie w miarê wznoszenia kolejnych ¶wi±tyñ i sanktuariów olimpijskich bóstw, wokó³ O³tarza pojawi± siê kolejne pos±gi, co u³atwi ¶ledzenie postêpów.

Wp³yw Olimpu na rozgrywkê. Pomys³ wprowadzenia odbudowy Olimpu, poza walorem fabularnym, mia³ na celu spiêcie ze sob± wszystkich misji i kampanii, przy wprowadzeniu indywidualizacji samej rozgrywki. Stopniowa rozbudowa Olimpijskiego O³tarza kosztem Postumentu Tytanów sprawi, ¿e gra Atlantami stanie siê relatywnie trudniejsza. Wznosz±c Wielk± Bibliotekê przed Cyklopowym Murem doprowadzisz do tego, ¿e skuteczniejsze stan± siê szybciej odkrycia filozoficzne ni¿ militarne.

Przyk³ad: rozbudowa Wielkiej Biblioteki na Olimpie doprowadzi do tego, ¿e odt±d w ka¿dej rozgrywce odkrycia filozoficzne bêd± mog± zostaæ pog³êbione, jedno- lub nawet dwukrotnie:

Filozofia przyrody umo¿liwia ostrze¿enie na miesi±c przed wybuchem wulkanu lub trzêsieniem ziemi, a tak¿e dodaje mo¿liwo¶æ postawienia latarni, które poza estetyk± nieznacznie poprawiaj± te¿ bezpieczeñstwo - Ze ¶mierci ziemi rodzi siê ogieñ. Po rozbudowie Biblioteki ostrze¿enia nadchodz± na trzy miesi±ce przed i obejmuj± równie¿ pustosz±ce uprawy fale przymrozków - ze ¶mierci ognia rodzi siê powietrze - a ponadto okre¶laj± rodzaj klêski ¿ywio³owej. Mo¿liwe jest równie¿ wzniesienie ska³y eolicznej, która poprawia estetykê i rozrywkê. Przy ostatniej rozbudowie ostrze¿enia wskazuj± te¿ miejsce, w którym dojdzie do klêski, do których katalogu do³±cza powód¼, a do budowli estetycznych do³±czaj± gor±ce ¼ród³a, które poprawiaj± wska¼nik zdrowia. W koñcu ze ¶mierci powietrza rodzi siê woda. Co wiêcej, w mie¶cie pojawia siê geniusz Heraklit. Tym samym szybko okazuje siê, ¿e rozbudowa jednej budowli w Olimpie mo¿e mieæ drastyczny wp³yw na kszta³t rozgrywki.

Wp³yw rozgrywki na Olimp
Pokonywanie kolejnych misji oraz ich opcjonalnych warunków przek³ada siê na zasoby, dziêki którym mo¿na rozbudowywaæ Olimp. Ponadto czê¶æ budowli olimpijskiej musi najpierw zostaæ wybudowana podczas wyznaczonej do tego misji - jedn± z nich jest wspomniana tu Wielka Biblioteka.

Ka¿da rozbudowa odblokowuje te¿ dodatkowe warianty budowli. Wspomniana ju¿ Biblioteka po rozbudowie, przy dodatkowym wydatku materia³ów umo¿liwia powstanie Sekretnego Skryptorium, które przek³ada siê na szybsze powstawanie tekstów w miastach. Jednak wykonanie jednej z misji Atlantów odblokuje te¿ wariant wybudowania Kroniki - która wp³ynie na mo¿liwo¶æ zapisu gry na korzy¶æ gracza! Dziêki temu faktycznie zyskamy poczucie zindywidualizowanego systemu rozwoju oraz zachêtê do tego, by odkrywaæ kolejne sekrety gry.

[Haspen]

Niez³a niespodziewanka i jak zwykle niez³y tekst

[ziemek8]

Mi³o ciê znowu widzieæ Lotofag!
Czekam na wiêcej detali wp³ywu na rozgrywkê!

Mo¿e jaki¶ poziom ulepszeñ pozwoli³by opó¼niaæ katastrofy, albo ca³kiem im przeciwdzia³aæ, czemu nie?
Przyk³ad: maj±c informacjê o powodzi na 3 miesi±ce przed - oraz maj±c ¶wi±tyniê Posejdona - pojawia siê zadanie od Posejdona - mo¿e tylko jakie¶ towary (pe³no ryb dla Krakena by ten co¶ tam zrobi³), albo wys³anie gdzie¶ 3 trier by co¶, gdzie¶ siê sta³o.
Inny przyk³ad: maj±c informacjê o wybuchu wulkanu na 3 miesi±ce przed - oraz maj±c ¶wi±tyniê Hefajstosa - pojawia siê zadanie od Hefajstosa - 64 sztaby br±zu na naprawy Talosa, je¿eli je damy, wskoczy on do wulkanu i co¶ tam zrobi.

[Lotofag]

Dziêki, te¿ mi³o Was znów czytaæ!
Podoba mi siê pomys³ zapobiegania klêskom ¿ywio³owym, ale wola³bym, ¿eby nie wp³ynê³o to zanadto na rozgrywkê: je¿eli w danej kampanii [micie] dochodzi do trzêsienia ziemi, chyba nie chcia³bym, ¿eby zasoby w spichlerzu to zmieni³y. Chocia¿ chyba mam na to rozwi±zanie, dziêki za pomys³!

[Lotofag]

PODSUMOWANIE

1. Fabu³a: Eidolon
Gniew bogów ¶piewaj, Muzo

Rozpoczynasz grê u podnó¿a spustoszonego bitwami Olimpu, po zes³anym przez rozw¶cieczonego Zeusa potopie. Pozosta³y Ci tylko urywki wspomnieñ, przyt³aczaj±ce poczucie winy i potrzeba zado¶æuczynienia bogom i ludziom - o ile jacy¶ pozostali.

W miarê rozwoju fabu³y odkrywasz kolejne elementy uk³adanki, w³asn± to¿samo¶æ i rodowód, a tak¿e przyczyny w³asnej nie¶miertelno¶ci i piêtna, które sprawia, ¿e z jakiego¶ powodu umykasz uwadze olimpijskich bóstw. Jako doradca  herosów i w³adców na przestrzeni wieków starasz siê przeprowadziæ ich such± stop± przez rzekê czasu, licz±c na to, ¿e w koñcu poznasz odpowiedzi na drêcz±ce Ciê pytania.

Mam pomys³ na historiê, która wykorzysta przemilczane w mitologii greckiej postacie i tropy, jednocze¶nie stanowi±c o¶ fabularn± wszystkich kampanii i pomniejszych misji. Fenomen Hadesa pokaza³, ¿e da siê to zrobiæ z polotem, ale i szacunkiem do orygina³u. Poznanie ca³ej historii Eidolona (i nie tylko) jest od pewnego etapu opcjonalne, stanowi±c dodatkow± nagrodê za zaanga¿owanie graczy w odbudowê Olimpu i odkrywanie sekretnych misji poza g³ównymi kampaniami.

2. Kampanie i misje: Podró¿ w czasie
Something old, something new. Poniewa¿ mijaj± ponad dwie dekady Zeusa, powróci³yby prawie wszystkie klasyczne kampanie greckie - choæ w zmienionej formie - i czê¶æ atlantyckich; pogrupowane w epoki (pocz±tkowo trzy - z niespodziankê - a dziêki dodatkom do³±czy do nich czwarta). Kolejno:

Samouczek: Deukalion i Pyrra

¦wit herosów
1. Porwanie Europy
2. Perseusz i Andromeda
3. Upadek Bellerofonta

Epoka herosów
4. Prace Herkulesa
5. Podró¿e Jazona
6. Tu³aczka Tezeusza

Zmierzch herosów
7. Iliada
8. Odyseja
9. Kl±twa rodu Edypa

To s± g³ówne kampanie wersji podstawowej, którym towarzysz± trzy kampanie Atlantów oraz trzy, które przechodzimy na przemian Atlantami i Grekami. I to by by³o na tyle? Nie do koñca.

Po pierwsze, kampanie same w sobie s± bardziej rozbudowane i nielinearne. Postêpy w g³ównych kampaniach odblokowuj± kolejne lokacje na mapie Hellady, co poniek±d zastêpuje mechanizm kolonizacji z orygina³u. Niektórymi kolonizowanymi miastami bêdziemy mogli opiekowaæ siê na przestrzeni kilku misji, a nawet po przej¶ciu do kolejnej epoki (gdy odblokujemy kolejne poziomy technologii i mo¿liwo¶ci rozbudowy miasta). Czê¶æ z nich umo¿liwi pog³êbi mityczny krajobraz - wojnê z Amazonkami, ³owy na Dzika Kalidoñskiego itp. - inne odblokuj± nowe elementy Olimpu lub pozwol± na odzyskanie wspomnieñ Twojej postaci. Co istotne, ukoñczenie g³ównych kampanii nie koñczy gry.

[Lotofag]

Po drugie, wraz z postêpami w grze, wysy³aniem ekspedycji oraz odbudow± Olimpu odblokowywane bêd± dodatkowe, wyj±tkowo trudne misje po¶wiêcone samym bóstwom Olimpu i tytanom Atlantydy, w oczekiwaniu na ich b³ogos³awieñstwa i audiencje, które pozwol± ods³oniæ sekrety i k³amstwa olimpijskiego rodu, które doprowadzi³y najpierw do tytanomachii, a nastêpnie do potopu.

Tym samym mo¿liwe jest kilka zakoñczeñ tej historii. Dla graczy, którzy koncentruj± siê na g³ównym w±tku gry i pos³usznie przechodz± g³ówn± o¶ fabularn± celem samym w sobie jest przymierze miêdzy Grecj± i Atlantyd±, by zapobiec dalszemu rozlewowi krwi. Dla tych, którzy chc± poznaæ ca³± historiê i na ró¿nych poziomach trudno¶ci przemierzaj± mityczn± Helladê (i nie tylko!), mo¿liwe jest zakoñczenie, w którym Eidolon poznaje swoj± przesz³o¶æ. Gdy natomiast odbudowa Olimpu oraz postêpy w odkrywaniu w³asnej to¿samo¶ci na to pozwol±, gracz stanie przed wyj±tkowym wyborem - i nagrodzi wyj±tkowo trudn± kampani±, której nazwa to oczywi¶cie podtytu³ gry.

Po trzecie, pozostaje oczywi¶cie kwestia dodatków. Dziêki Pangei: Sanktuarium oraz Pandorze: Dzieciom Tartaru dowiemy siê, co wydarzy³o siê ze straconymi ludami Z³otego i Srebrnego Wieku ludzko¶ci, im tak¿e pozwalaj±c na pewnego rodzaju wyzwolenie. Zarówno Pangea, jak i Pandora fabularnie skupi± siê przede wszystkim na nowowprowadzonych frakcjach, ale te¿ osobno wprowadz± po jednej kampanii dla Greków i Atlantów, dziêki którym poznamy kulisy mitu o Orfeuszu, wojny peloponeskiej, powstania orychalku czy te¿ zapobiegniemy (!) podbojowi Hellady przez Rzymian w osobnej, sekretnej kampanii, któr± trzeba bêdzie rozegraæ wszystkimi frakcjami.

Dodatkowo, Pandora wprowadza osobn± megakampaniê skoncentrowan± wy³±cznie na budowie siedmiu cudów staro¿ytno¶ci przez cztery wprowadzone frakcje: Greków (Kolos Rodyjski, ¦wi±tynia Artemidy, Pos±g Zeusa), Atlantów (Latarnia na Faros, Piramidy w Gizie), Stygian (Mauzoleum w Halikarnasie) oraz Nimfy (Wisz±ce Ogrody).

[Lotofag]

3. Odbudowa Olimpu
Gdy przesz³o dni dwana¶cie, nie¶miertelne bogi
w niedostêpne Olimpu wracaj± siê progi

Olimp to klamra, która fabularnie spaja wszystkie elementy rozgrywki. Rozpoczynaj±c u jego podnó¿y z garstk± ocala³ych z potopu, wznosisz kolejne konstrukcje, które maj± znaczny wp³yw na rozgrywkê, na jego zboczach, stokach i samym szczycie. Najbardziej klasycznym przyk³adem jest prawdopodobnie rozbudowa i ekrany miast w serii Heroes of Might and Magic, chocia¿ tu wzorujê siê g³ównie na Against the Storm.

Stoki i piêtra Olimpu
Rozbudowa Olimpu przebiega na jego stokach i kolejnych piêtrach. W podstawowej wersji gry dostêpne s± dwa stoki, wschodni i po³udniowy, po¶wiêcone kolejno Grekom i Atlantom; pó³nocny, domena Nimf, i po³udniowy, uskok z wrotami prowadz±cymi do samego Hadesu, mo¿na rozbudowywaæ dziêki dodatkom. Pocz±tkowo dostêpne s± jedynie zbocza Olimpu, dopiero postêpy w linii fabularnej umo¿liwiaj± przebicie gêstej zas³ony chmur i rozbudowê jego stoków, a nawet niedosiê¿nych szczytów.

Materia³y do rozbudowy: jak je zdobyæ?
Konstrukcje wznosimy dziêki okre¶lonym zasobom, pozyskiwanym podczas kampanii i misji dodatkowych: okruchom Olimpu oraz technologii Tytanów. Pokonywanie misji oraz kampanii poszczególnych nacji na ró¿nych poziomach trudno¶ci nagradza Ciê okre¶lonym zasobem tych materia³ów, ale nawet podczas greckiej misji mo¿na dodatkowo zdobyæ np. technologiê Tytanów. Dla przyk³adu, w jednej z misji przegnanie harpii z opuszczonej ¶wi±tyni Uranosa nie jest wymagane, ale na pewno siê op³aca. Oczywi¶cie Pangea oraz Pandora wprowadzaj± dwa dodatkowe zasoby: esencjê Gai oraz prochy Pogrzebanych.

Poszczególne budowle oraz ich rozbudowa wymagaj± ró¿nych nak³adów tych zasobów, ale tylko niektóre wymagaj± wy³±cznie jednego ich rodzaju. Tak± konstrukcj± jest pierwsza budowla, jak± wzniesiemy dziêki ukoñczeniu samouczka Deukalion i Pyrra, czyli olimpijski o³tarz. Wymaga on jedynie okruchów, w przeciwieñstwie choæby do dzielnicy portowej, która wymaga dodatkowo technologii Tytanów.

Cuda Olimpu
Kluczowe jest, ¿e do pewnego stopnia rozbudowa Olimpu jest mocno uzale¿niona od potrzeb i preferencji gracza, a tak¿e jego postêpów i wyborów dokonanych podczas rozgrywki. Przede wszystkim jednak to rozbudowa Olimpu determinuje tê rozgrywkê na wielu poziomach:

Kolekcje. Po pierwsze, okre¶lone budowle pozwalaj± ¶ledziæ postêpy i kolekcjonowaæ tzw. znajd¼ki, opisywane ju¿ du¿o wcze¶niej. Budowa olimpijskiego o³tarza pozwala ¶ledziæ, które pos±gi bóstw uda³o nam siê odblokowaæ, a rozbudowa do olimpijskiej ¶wi±tyni umo¿liwi kolekcjonowanie te¿ atrybutów im po¶wiêconych, jak piorun Zeusa czy przepaska Afrodyty. Chocia¿ z pozoru ma to znaczenie przede wszystkim kolekcjonerskie, to dziêki rozbudowie mo¿emy np. odblokowaæ misjê samego Zeusa, który poprosi Ciê o odzyskanie skradzionych mu piorunów.

Technologie. Po drugie, rozbudowa Olimpu umo¿liwia te¿ pog³êbienie konkretnych technologii, co zosta³o opisane wcze¶niej na przyk³adzie wielkiej bibliotekii i filozofii. Ka¿da z g³ównych budowli ma przyporz±dkowan± sobie grupê technologii lub odkryæ, których zg³êbienie umo¿liwia, tym samym odblokowuj±c nowe mo¿liwo¶ci, a nawet budynki w samej rozgrywce. I tak rozbudowa olimpijskiego o³tarza wp³ynie na ka¿d± kolejn± rozgrywkê, w której po wynalezieniu np. wierzeñ lokalnych, bêdzie mo¿na je dodatkowo zg³êbiæ i odblokowaæ wzniesienie w danym mie¶cie nimfeum lub organizacjê Wielkich Dionizji, daj±cych tymczasowy bonus mieszkañcom. Tym samym Olimp sprzêga ze sob± rozgrywkê na poziomie makro i mikro, pozostawiaj±c te¿ poczucie satysfakcji z odblokowywania nowej zawarto¶ci.

Bonusy. Po trzecie, rozbudowa poszczególnych czê¶ci Olimpu ma te¿ bezpo¶redni wp³yw na standard Twojego miasta, nie tylko po¶rednio poprzez technologie i odkrycia. Rozbudowa wielkiej biblioteki poprawi wska¼nik dostêpu do edukacji Twoich mieszkañców, a tym samym np. przyspieszy wy¿szy standard domów elity. W trudniejszych misjach, gdzie ka¿dy punkt siê liczy, mo¿e to zawa¿yæ o Twoim byæ lub nie byæ.

Aspekty. Last, but not least. Chocia¿ g³ówne konstrukcje Olimpu, takie jak wy¿ej wymieniony o³tarz olimpijski czy wielka biblioteka, rozbudowywane s± liniowo, postêpy w rozgrywce [o czym dalej] umo¿liwiaj± uposa¿enie ich w dodatkowy aspekt, wymagaj±cy okre¶lonych materia³ów. We¼my na warsztat Wielk± bibliotekê. Po wzniesieniu i zainwestowaniu dodatkowych okruchów Olimpu, mo¿esz dodatkowo wyposa¿yæ j± w skryptorium, które zwiêkszy szansê na produkcjê genialnych tekstów podczas rozgrywki. Wspaniale, prawda? Co jednak, je¿eli odblokujesz mo¿liwo¶æ wzniesienia zamiast tego kolegium kronikarzy w zamian za inwestycjê technologii, co u³atwi zapisywanie gry w trakcie rozgrywki? Wybór miêdzy tymi aspektami skomplikuje siê pewnie, gdy dziêki dodatkom w kampanii Stygian odblokujesz Epitapheion... Dziêki Aspektom wzniesiony przez Ciebie Olimp za ka¿dym razem bêdzie inny, wprowadzaj±c mniejsze lub wiêksze zmiany w zarz±dzaniu miastem.

Podsumowuj±c, zale¿y mi, ¿eby rozbudowa Olimpu by³a nie tylko fabularnym wymogiem, ale te¿ mo¿liwo¶ci± kreatywnego decydowania o tym, jakim graczem jeste¶. W zale¿no¶ci od tego, czy jeste¶ kolekcjonerem czy zdobywc±, w pierwszej kolejno¶ci rozbudujesz Wielk± Bibliotekê lub Warsztat Hefajstosa, ale w obu przypadkach na pewno przyda Ci siê np. Muzeum Miêdzymorza, w którym przechowasz zdobyte podczas ekspedycji artefakty.

Nie mam zamiaru jednak rezygnowaæ ca³kowicie z pierwszego pomys³u. Nim trafi na Olimp, ka¿d± z g³ównych konstrukcji trzeba wcze¶niej wznie¶æ od zera w jednym z miast w miarê postêpów w kampanii. I tak pierwsz± z nich jest o³tarz olimpijski, który w samouczku w skromnym wydaniu wznosimy, by niedobitki tych, którzy przetrwali potop, mogli znów odzyskaæ wiê¼ ze swymi okrutnymi bóstwami. Dziêki temu poza ¶wi±tyniami, tak jak w oryginalnych grach Sierry, wci±¿ mo¿emy wznosiæ monumentalne i kosztowne cuda architektury.

[Lotofag]

[Wybrane] cuda Olimpu i powi±zane z nimi technologie

Poni¿ej te z cudów Olimpu, które s± bezpo¶rednio powi±zane z konkretnymi ¶cie¿kami odkryæ i technologii. Nazwy oczywi¶cie mog± jeszcze ulec zmianie, a katalog jeszcze siê nie wyczerpa³ - szczególnie przed wprowadzeniem dodatków [i zapomnianych sztuk Stygian oraz Nimf]. Poni¿sza rozpiska obejmuje rozgrywkê Grekami.

AGATHOS
O³tarz Olimpijski: Threskeia [Kult].
Umo¿liwia kolekcjonowanie pos±gów bóstw oraz ich artefaktów.
Wielka Biblioteka: Filozofia.
Umo¿liwia kolekcjonowanie doskona³ych pism [filozofia].
Amfiteatr: Dary Muz.
U³atwia kolekcjonowanie m.in. doskona³ych pism [sztuka].

KALOS
Elizejska Promenada: Estetyka.
Agora Apotheia: Oikos [Mieszkalnictwo].
Asklepieion: Higiena.

DIKAIOS
Pa³ac Politheon: Polis [Zarz±dzanie miastem].
Cyklopowy Mur: Eris [Wojna]
Areopag: Eirene [Dyplomacja]

[Lotofag]

MONUMENTY I ODKRYCIA: MECHANIKA

Jak to dzia³a? Tak jak kampanie podzielone s± trzy epoki - ¶wit, czas i zmierzch herosów - tak i technologie i odkrycia s± pogrupowane w ten sposób: po dziewiêæ odpowiadaj±cych im ¶cie¿ek, i po trzy epoki po trzy Odkrycia lub Technologie w ka¿dej ze ¶cie¿ek [w sumie 2x9x9+9=151 Odkryæ i Technologii do odblokowania, wliczaj±c dodatkow± ¶cie¿kê dla Atlantów, nie licz±c dodatków]. To mnóstwo. W pierwszych kampaniach dostêpny jest jednak tylko pierwszy segment wszystkich Odkryæ i Technologii, które przy ka¿dym nowym mie¶cie rozwijamy od pocz±tku z pomoc± filozofów i uczonych.

Rozbudowa Olimpu mo¿e nas jednak wspomóc w tym procesie. Co prawda wci±¿ musimy od nowa wynajdywaæ kolejne odkrycia i wynalazki, ale a) okre¶lone budowle na Olimpie przyspieszaj± badania nad konkretnymi ¶cie¿kami, a tak¿e b) wiele z nich zwiêksza te¿ szanse na np. pojawienie siê w mie¶cie geniuszy albo odblokowuje ulepszone lub nowe budowle badawcze; oraz c) umo¿liwiaj± zg³êbienie poznanych ju¿ Technologii i Odkryæ z konkretnej ¶cie¿ki. Ka¿d± T/O mo¿na zg³êbiæ dwukrotnie. Dziêki temu wraz z rozbudow± Olimpu backtracking - powrót do tych samych misji [na przyk³ad na wy¿szym poziomie trudno¶ci] - oferuje co¶ nowego, jednocze¶nie nie ingeruj±c za bardzo w logikê rozgrywki [np. poprzez odkrycie Nauk Arystotelesa podczas misji Perseusza], a gracz ma poczucie postêpu.

Przyk³ad: Wielka Biblioteka a Filozofia
Na poni¿szym przyk³adzie spróbujê opisaæ tê mechanikê. Podczas jednej z misji kampanii Podró¿e Jazona, herosi i dawni uczniowie Chirona decyduj± siê uhonorowaæ jego ¶mieræ budow± Wielkiej Biblioteki*. Po jej ukoñczeniu mo¿liwe jest jej wybudowanie tak¿e na zboczach Olimpu.

Wielka Biblioteka (podstawowa)
Ziarno wiedzy wymaga cierpliwo¶ci - i zasobów

Zachwycaj±cy monument wzniesiony ku czci mentora bogów i herosów, centaura Chirona, to jednocze¶nie archiwum najwiêkszych dzie³, jak i miejsce spotkañ wielkich uczonych i twórców, zjednoczonych ide± niesienia kaganka o¶wiaty... byle jak najdalej od ³atwopalnych woluminów.

Wielka Biblioteka umo¿liwia kolekcjonowanie doskona³ych dramatów, wynalazków oraz traktatów filozoficznych i naukowych. Na pierwszym etapie rozwoju mo¿liwe jest kolekcjonowanie dzie³ rzadkich, takich jak Poezje Safony, Arithmetica Diofantosa czy Poetyka Arystotelesa.
Ponadto mo¿liwe jest [opisane wcze¶niej] zg³êbienie jednej ze ¶cie¿ki Odkryæ, Filozofii: a dok³adnie trzech pierwszych odkryæ z Wieku Br±zu, a ka¿dy poziom Wielkiej Biblioteki przek³ada siê na wzrost wska¼nika edukacji oraz tempo badañ w ka¿dym wybudowanym od teraz mie¶cie*. Ponadto umo¿liwia ulepszenie czytelni w miastach do rangi bibliotek.

Pierwszy poziom Wielkiej Biblioteki umo¿liwia pog³êbienie pierwszych trzech Odkryæ ¶cie¿ki Filozofii:

FILOZOFIA
Okres archaiczny

1. Filozofia przyrody
Ze ¶mierci ziemi rodzi siê ogieñ...
Joñscy filozofowie przyrody upatrywali praprzyczyny istnienia w jednej substancji - arche - choæ nie byli zgodni co do tego, czym owa arche dok³adnie jest - ogniem czy wod±, ziemi± czy bezkresem. Czujni na zmiany w samej physis, filozofowie przyrody zwracaj± baczn± uwagê na jej przejawy w Twoim mie¶cie.
Efekt: Gracz otrzymuje ostrze¿enie na miesi±c przed wybuchem wulkanu lub trzêsieniem ziemi oraz mo¿e postawiæ w mie¶cie latarnie, które poza estetyk± nieznacznie poprawiaj± bezpieczeñstwo.
Ukryty efekt: Od teraz jednym z geniuszy mo¿e byæ Tales z Miletu.

Filozofia przyrody (pog³êbiona)
Ze ¶mierci ognia rodzi siê powietrze...
Uczeñ Talesa z Miletu, Anaksymander, upatrywa³ pierwotnej przyczyny istnienia w bezkresie - apeironie - co t³umaczy³ w pierwszym w historii ludzko¶ci dziele filozoficznym, O naturze. Jak t³umaczy³, wszystko w naturze wszystko powstaje z bezkresu i do bezkresu zmierza, tak¿e wszechobecne w przyrodzie przeciwieñstwa. Jego uczeñ, Anaksymenes, twierdzi³ jednak, ¿e prastar± przyczyn± wszystkiego jest powietrze, które w ró¿nych stanach skupienia przeistacza siê w inne elementy: rozrzedzone staje siê ogniem, a zagêszczone - wod± lub ziemi± pod stopami.
Efekt: Ostrze¿enia nadchodz± na trzy miesi±ce przed i obejmuj± równie¿ pustosz±ce uprawy fale przymrozków - ze ¶mierci ognia rodzi siê powietrze - a ponadto okre¶laj± rodzaj klêski ¿ywio³owej. Mo¿liwe jest równie¿ wzniesienie ska³y eolicznej, która poprawia estetykê i rozrywkê, a tak¿e umo¿liwia rozbudowê szko³y do szko³y filozoficznej.
Ukryty efekt: Do geniuszy odwiedzaj±cych miasto mog± do³±czyæ Anaksymander i Anaksymenes, a za pierwszym razem, gdy zg³êbisz Filozofiê przyrody, otrzymasz rzadkie dzie³o O przyrodzie.

2. Pitagoreizm
Liczby rz±dz± ¶wiatem
Pitagorejczycy i ich pieczo³owite obliczenia, imponuj±ca teoria muzyki i studia nad nocnym niebem to prawdziwa chluba Hellady. Ich badaniom nad prawami rz±dz±cymi porz±dkiem natury towarzyszy³y nieoczywiste wybory etyczne oraz metafizyczne, jak choæby rygor wegetarianizmu oraz orficka wiara w metempsychozê. To ich spekulacjom i diagramom zawdziêczamy miêdzy innymi szereg wa¿nych odkryæ matematycznych.
Efekt: Je¿eli po udanym Odkryciu zdecydujesz siê na badania nad Wynalazkiem, to badania te rusz± od 10 procent rozwoju. Umo¿liwia organizacjê wyk³adów, które na krótko daj± bonus do badañ oraz rozbudowê szkó³ do szkó³ geometrii. Ukryty efekt: Jednym z geniuszy odwiedzaj±cych miasto mo¿e byæ Pitagoras.

Pitagoreizm (pog³êbiony)
Muzyka ziemska jest odbiciem muzyki sfer.
Pitagorasowi przypisuje siê twierdzenie Pitagorasa o kwadratach przyprostok±tnych, które w jakich¶ wersjach znano wcze¶niej w Babilonii i w Indiach, oraz wynalezienie skali muzycznej. Pitagoras doradza³ dobre wychowanie i opiekê nad rodzicami i bliskimi oraz modlitwê. ¯ywoty Pitagorasa podaj± szereg przyk³adów, z których wynika, ¿e pitagorejczycy - przedstawiciele szko³y pitagorejskiej - byli lud¼mi dbaj±cymi o równowagê ducha, nie nawyk³ymi do k³amstwa i kradzie¿y, s³ownymi i oddanymi wiedzy.
Efekt: Badania nad Wynalazkiem po Odkryciu rusz± od 20 procent, a szko³a geometrii mo¿e zostaæ rozbudowana do szko³y pitagorejskiej. Ukryty efekt: W mie¶cie mo¿e pojawiæ siê Teano lub Periktione.

3. Sofistyka
Cz³owiek jest miar± wszechrzeczy
Sofi¶ci to wêdrowni nauczyciele, wytrawni retorzy oraz pragmatyczni wyk³adowcy. Ich zdaniem, za upodobaniem teorii powinna zawsze i¶æ niezrównana praktyka, a procesu dorastania powinni dogl±daæ wyszkoleni pedagodzy. Rzecz jasna, nie za darmo.
Efekt: Mo¿esz rozbudowaæ kwatery pedagoga. Po rozbudowie kwatery przynosz± skromny dochód. Mo¿liwa jest te¿ wymiana technologiczna z zaprzyja¼nionymi miastami. Sekretny efekt: W¶ród geniuszy mo¿e pojawiæ siê Protagoras lub Gorgiasz.

Sofistyka (pog³êbiona)
Uczyñ s³abszy argument silniejszym
Sofi¶ci znacznie przyczynili siê do rozwoju retoryki i jêzykoznawstwa i jako pierwsi nadali badaniom naukowym kierunek humanistyczny. Nie maj±c zaufania do wiedzy rozumowej, odwo³ywali siê do poznania zmys³owego oraz g³osili wzglêdno¶æ prawdy, dla ka¿dego innej (relatywizm), a powszechnie obowi±zuj±ce prawdy i zasady moralne uwa¿ali za wynik umowy spo³ecznej.
Efekt: Umo¿liwia rozbudowê szkó³ do szkó³ retoryki oraz umo¿liwia wymianê technologiczn± z miastami zaprzyja¼nionymi oraz neutralnie nastawionymi. Sekretny efekt: W mie¶cie mo¿e pojawiæ siê Hippiasz z Elidy lub Trazymach z Chalcedonu.

Kolejne poziomy rozbudowy Wielkiej Biblioteki odblokowuj± mo¿liwo¶æ pog³êbienia odkryæ filozoficznych kolejnych epok, a nawet mo¿liwo¶æ pog³êbienia ich po raz ostatni. Ponadto poza rzadkimi tekstami i wynalazkami, mo¿liwe jest równie¿ kolekcjonowanie wyj±tkowych oraz mitycznych. Wielka Biblioteka mog³aby tym samym zostaæ rozbudowana trzykrotnie.

[Lotofag]

Aspekty Wielkiej Biblioteki

Na ka¿dym z czterech poziomów rozbudowy monumentu mo¿liwa jest dobudowa jego aspektu za dodatkowe materia³y (w przypadku Wielkiej Biblioteki czterokrotnie), co przek³ada siê zarówno na rozgrywkê, jak i wygl±d samego Olimpu - tym samym ¶wiêta góra przy ka¿dej rozgrywce wygl±da inaczej. Mo¿liwo¶æ dobudowania aspektów to nagroda za spe³nienie wymagañ opisanych we wskazówkach.

Przyk³ad: Wielka Biblioteka

Aspekt A (grecki): Polana Aojdów
Jakie s³owo wypowiesz, takie us³yszysz - Homer
Choæ pozornie skromna, ta polana gromadzi najwiêkszych aojdów Hellady. I choæ pamiêæ ¶miertelnych bywa zawodna, Olimpijczycy troszcz± siê o to, by tych, którzy poznali ich sekrety, trzymaæ jak najbli¿ej Olimpu. Cenzura czy mecenat?
materia³y: okruchy Olimpu
wskazówka a: Kto pomo¿e Muzom ¶piewaæ gniew Achilla?
wymóg a: Podczas jednej z misji w kampanii Iliada w mie¶cie pojawi siê geniusz.
wskazówka b: Kto zda relacjê Penelopie z Itaki?
wymóg b: Podczas jednej z misji w kampanii Odyseja równie¿ pojawi siê geniusz.
Nagroda: Po spe³nieniu warunków w Wielkiej Bibliotece mo¿e pojawiæ siê Iliada lub Odyseja. Po wybudowaniu Polany Aojdów zauwa¿alnie wzrasta szansa poznania sekretów Olimpu podczas ekspedycji, a w mie¶cie mo¿e pojawiæ siê Homer lub Hezjod.

[Lotofag]

¦cie¿ka Wynalazków

Wynalazki to przede wszystkim usprawnianie produkcji, od rolnictwa przez przetwórstwo, od metalurgii i alchemii, po codzienne usprawnienia w ¿egludze, budownictwie czy hodowli. To ¿mudna praca przerywana mniej lub bardziej rewolucyjnymi usprawnieniami.

Thalassa.
Agrokultura i hodowla.
Le¶nictwo i ³owy.

Metalurgia
In¿ynieria i alchemia
Rzemie¶lnictwo

Monumenty
Astronomia i nawigacja
Urbanistyka

[Lotofag]

Fazy rozgrywki: kampania i co po kampanii?

Rozgrywka dzieli siê na trzy fazy rozgrywki, które odblokowuj± kolejne epoki i poziomy trudno¶ci. W fazie pierwszej przej¶cie kampanii w jej najprostszym trybie nie stanowi du¿ego wyzwania. Dopiero pó¼niej poziom trudno¶ci stopniowo wzrasta - zarówno dziêki odblokowaniu nowej fazy, jak i mo¿liwo¶ci± powrotu do dopiero zakoñczonych misji na wy¿szym, pog³êbionym poziomie trudno¶ci.

Przyjrzymy siê tu - na przyk³adzie kampanii Greków - kolejno mapie kampanii, epokom, poziomom trudno¶ci i modyfikatorom.

FAZA PIERWSZA

W fazie pierwszej mo¿liwe jest rozegranie kampanii z wieków ciemnych oraz wieków br±zu - epoki mitycznej i epoki herosów - na najni¿szym poziomie trudno¶ci (¶miertelnik). Poznamy mity za³o¿ycielskie Teb, Aten lub Troi oraz pod±¿ymy tropem wielkich herosów. Na tym poziomie mo¿liwa jest tylko rozbudowa zboczy Olimpu, a rozgrywkê zamykaj± upadek Troi dla Greków i zatopienie Atlantydy dla Atlantów.

Rozgrywka jest w du¿ej mierze liniowa - choæ nie tak, jak w oryginalnym Zeusie. Poszczególne kampanie (i misje) Greków i Atlantów w miarê postêpów pojawiaj± siê na interaktywnej mapie Hellady, podzielonej na regiony.

Dla przyk³adu, pierwsza poza samouczkiem kampania Greków to Porwanie Europy (brzmi znajomo? ;P), podzielone w pierwszej fazie na zaledwie cztery (rozbudowane) misje; dwie z nich s± jednak "wymienne", bo mo¿na je przej¶æ Grekami w Tebach lub Atlantami w Knossos. Ca³a kampania rozpoczyna siê w wiekach ciemnych, od za³o¿enia Teb i wynalezienia Alfabetu, a koñczy w epoce mitycznej za¶lubinami Kadmosa z Harmoni± i budow± Akropolis, drugiej odblokowanej na zboczach Olimpu budowli. Ukoñczenie tych misji jest stosunkowo proste, a gracz nagradzany jest g³ównie materia³ami budowlanymi (okruchami Olimpu).

[Lotofag]

FAZA PIERWSZA cd
Zobaczmy, jak rozk³adaj± siê kolejne bloki kampanii dla Greków.

Wieki ciemne
0. Deukalion i Pyrra

Wieki br±zu

A. Epoka mityczna
1. Porwanie Europy
2. Perseusz i Meduza
3. Upadek Bellerofonta

B. Epoka heroiczna
4. Tu³aczka Tezeusza
5. Podró¿e Jazona
6. Prace Heraklesa

7. Iliada
8. Odyseja
9. Kl±twa rodu Edypa

Przej¶cie poszczególnej kampanii odblokowuje mo¿liwo¶æ przej¶cia jej na wy¿szym poziomie trudno¶ci (heros) - tym samym to od gracza zale¿y, czy priorytetem jest ukoñczenie kampanii czy te¿ zmierzenie siê z dodatkowymi wymaganiami.

Równie¿ odblokowywane technologie nie s± szczególnie zaawansowane i dopiero dziêki rozbudowie budowli takich jak Akropolis czy Wielka Biblioteka na zboczach Olimpu mo¿na je dodatkowo pog³êbiæ. Dla przyk³adu, we wspomnianym ju¿ Porwaniu Europy na samym pocz±tku mo¿na zbadaæ np. Alfabet (wieki ciemne), który odblokowuje place nauki niezbêdne do edukacji mieszkañców.

Pod koniec kampanii w tym samym drzewku mo¿liwe s± technologie epoki mitycznej, jak Kult, Edukacja czy Dary Muz. Na wy¿szym poziomie trudno¶ci dziêki wybudowaniu Wielkiej Biblioteki na Olimpie mo¿emy np. pog³êbiæ technologiê Alfabetu; dziêki temu otrzymujemy Pismo, które zastêpuje Alfabet, a Twoje place nauki zamieniaj± siê w czytelnie.